HTP Şirketlerinde Personel İstihdamına Yönelik Standart İş Sözleşmesi

Yüksek Teknoloji Parkı’nda faaliyet gösteren BT şirketlerinde çalışan istihdamına yönelik iş sözleşmesi, işveren ile çalışan arasındaki hukuki ilişkinin kurulmasında önemli bir araçtır. Bilgi teknolojilerinin hızla geliştiği ve iş gücü piyasasının sürekli değiştiği günümüzde, iş ilişkilerinin usulüne uygun biçimde düzenlenmesi özellikle önem kazanmıştır. Bu sözleşme, her iki tarafın hak ve menfaatlerini korumanın yanı sıra sorumlulukları, hakları ve çalışma koşullarını açıkça belirleyerek güvence sağlar. Bu makalede, iş sözleşmesinin temel unsurlarını, HTP mukimi BT şirketlerinde istihdama ilişkin özelliklerini ve modern BT şirketlerinde personelin verimli çalışmasını sağlamak için sözleşme hazırlanırken dikkate alınması gereken hususları ele alacağız.

HTP Mukimi Şirketlerde Çalışan İstihdamına Yönelik Standart Bir Sözleşme Var mıdır?

Çalışan istihdamına ilişkin mevzuatın, özellikle HTP mukimi BT şirketleri için özel bir standart iş sözleşmesi formu öngörmediğini belirtmek gerekir.

Devletçe Önerilen Formlar ve Bunlara Eklenebilecek Hükümler

Belarus’taki tüm işverenler, iş sözleşmelerinde bulunması gereken asgari koşullara uymakla yükümlüdür. Bununla birlikte, HTP mukimi şirketlerin çalışanlarıyla yaptıkları iş sözleşmelerine, standart sözleşmelerden farklı hükümler eklenebilir. Her HTP mukimi şirket, devletçe önerilen formu esas alarak kendi standart iş sözleşmesini hazırlar.

Devlet, iş sözleşmesi ve işveren ile çalışan arasındaki sözleşme formlarını önermektedir. Bu formlara, HTP mukimi işverenin gerekli gördüğü hükümler eklenebilir. Eklenen hükümler, çalışanın durumunu mevzuatta öngörülen genel koşullara kıyasla ağırlaştıramaz. Aksi hâlde, iş sözleşmesine veya sözleşmeye eklenen bu hükümler geçersiz olur; sözleşmelerin kendisi ise geçerliliğini korur.

Standart Sözleşmenin Asgari Koşulları

Şirketiniz için bir iş sözleşmesi formu hazırlarken mevzuatın öngördüğü asgari koşullara yer vermeniz gerekir:

1. İş sözleşmesini imzalayan çalışan ve işverenin bilgileri.
2. Çalışanın görev yapacağı işyeri ve bağlı olduğu birim.
3. Mesleklerin Birleşik Yeterlilik El Kitabı’nda yer alan iş unvanı ve görev tanımı.
4. Mevzuatta belirlenen koşullar çerçevesinde işverenin ve çalışanın temel hakları.
5. Belirli süreli iş sözleşmeleri için iş sözleşmesinin süresini belirtin.
6. İşverenin belirlediği çalışma ve dinlenme düzeninden farklıysa, uygulanacak çalışma ve dinlenme düzeni. Örneğin uzaktan çalışanların çalışma ve dinlenme düzeni, temizlik personelinden farklı olabilir.
7. Ücret. Bazı durumlarda ücret, vergi öncesi brüt tutar olarak belirtilir.
8. Çalışan deneme süresi için işe alınırsa, iş sözleşmesinde süre belirtilir (en fazla üç ay).
9. Bir BT şirketi çalışanını eğitime gönderirse, zorunlu çalışma süresi iş sözleşmesinde belirtilir.
   

İş Sözleşmesinde Bulunması Gereken Asgari Koşullar

Bir çalışanla iş sözleşmesi yapılırken ayrıca şu hususlar belirtilmelidir: 

1. Ücretin ödeneceği günler (ayda en az iki kez).

2. Sözleşmede yer alabilecek teşvikler:
Ortalama ücretin ödenmeye devam ettiği, 5 takvim gününe kadar ek teşvik izni.
Ücret artışı: %0,1 ila %50.

3. İş yerinde bulunmama ve mazeretsiz olarak iş görevlerini yerine getirmeme durumunda primler azaltılabilir veya kesilebilir.

4. İşe devamsızlık veya çalışma günü içinde en az 3 saat boyunca görevleri kasıtlı olarak yerine getirmeme hâlinde yıllık ücretli izin süresinin azaltılması. Ancak yıllık ücretli izin en az 24 takvim günü olmalıdır.

5. Tarafların, iş ilişkisini sona erdirme veya sürdürme niyetlerini sözleşmenin bitiminden en az bir ay önce birbirlerine yazılı olarak bildirme yükümlülüğü.

İş sözleşmesi bir yıldan beş yıla kadar süreyle yapılır. Beş yıllık süre içinde, çalışanın yazılı onayıyla herhangi bir zamanda uzatılabilir.

Uzaktan Çalışmada BT Çalışanlarının İstihdamına Yönelik İş Sözleşmesinde Bulunması Gereken Asgari Koşullar

Bir çalışan uzaktan çalışmak üzere işe alındığında, iş sözleşmesinde çalışmanın uzaktan yürütüleceği belirtilmelidir. Sözleşmede ayrıca şu hususlara yer verilebilir:

1. Çalışanın, işverene ait veya işveren tarafından önerilen ekipman, yazılım ve donanım, bilgi güvenliği araçları ve diğer araçları kullanarak çalışması.
2. Bu araçların uzaktan çalışan kişiye teslim edilme usulü ve koşulları.
3. Uzaktan çalışanların raporlama usulü ve raporları sunma yöntemleri.
4. Uzaktan çalışanın, işini yerine getirirken kendi ekipmanını ve diğer araçlarını kullanması karşılığında yapılacak ödemenin ve uzaktan çalışmayla ilgili diğer giderlerin karşılanma usulü.
5. Uzaktan çalışanın çalışma ve dinlenme düzenini kendisinin belirlemesi.
6. İzinlerin kullandırılma usulü.
   
   

HTP Mukimi BT Şirketlerinin Çalışanlarıyla Yapılan İş Sözleşmelerine Ekleyebileceği Hükümler

HTP mukimi şirketler, iş sözleşmelerinde bulunması gereken asgari koşullara ek olarak şu hükümlere de yer verebilir:

• Ücretin endekslenmesi.
• Çalışanın geliştirme planı (kariyer planı).
• Başka bir yere taşınma olanağı.
• Primler ve sosyal garantiler.
• Rekabet etmeme sözleşmesi karşılığında işverenin iş sözleşmesi süresince ödeyeceği tazminatın tutarı.
• BT şirketinin Ticari Sırlar Yönergesi’ni imzalama yükümlülüğü.
• Gizlilik sözleşmesinin imzalanması karşılığında yapılacak ödemeler.
• Çalışanın durumunu mevzuatta öngörülen koşullara kıyasla ağırlaştırmayan diğer hükümler.
  
  

HTP mukimi bir BT şirketi, çalışanıyla yaptığı iş sözleşmesine bazı hükümler ekleyebilir. Bu hükümler, rekabet etmeme sözleşmesi yapılmasını ve gizli bilgileri açıklamama yükümlülüğünü düzenler.

Rekabet Etmeme Anlaşması

Rekabet etmeme sözleşmesi (NCA), işveren ile çalışan arasında yapılan ve çalışanın iş sözleşmesi sona erdikten sonra da belirli bir süre rekabetçi faaliyetlerde bulunmasını yasaklayan bir sözleşmedir. NCA’dan iş sözleşmesinde söz edilebilir; ancak iş ilişkisi sona erdikten sonra da geçerli olmasını sağlamak için ayrı bir belge olarak düzenlenmesi tavsiye edilir.

Çalışanın rekabet etmeme taahhüdü şu yükümlülükleri kapsar:

• İşverenin rakibi olan HTP mukimi üçüncü kişilerle iş sözleşmesi veya medeni hukuk sözleşmesi yapmamak.
• Bireysel girişimci olarak bağımsız bir şekilde rakip faaliyetler yürütmemek.
• İşverenin rakibi olan bir kuruluşun kurucusu (ortağı) olmamak; kuruluşun müdürü veya kolektif yönetim organı üyesi olarak görev yapmamak.
  
  

NCA ayrıca şu hususları düzenler:

• Çalışanın rekabet etmeme yükümlülüğünü yerine getireceği coğrafi sınırlar.
• Rekabet etmeme yükümlülüğünün üstlenildiği faaliyet türü.
• Rekabet etmeme anlaşmasının ihlali durumunda sorumluluk.
• NCA imzalaması karşılığında çalışana tazminat ödenmesi öngörülür.
  
  

NCA Karşılığında Çalışana Yapılacak Ödemeye İlişkin Özellikler

Rekabet etmeme yükümlülüğüne uyulması karşılığında yapılacak ödeme, çalışanın son çalışma yılındaki ortalama aylık ücretinin en az üçte biri olarak belirlenir. Bu ödeme, yükümlülüğün çalışanın işten ayrılmasından sonra en fazla bir yıl sürmesi hâlinde, eski işveren olan BT şirketi tarafından eski çalışana rekabet etmeme yükümlülüğüne uyduğu her ay için yapılır.

BT çalışanının çalışma süresi boyunca NCA karşılığında yapılacak ödeme iş sözleşmesinde belirlenebilir; ancak bu, NCA yapılması için zorunlu bir koşul değildir.

Gizlilik Sözleşmesi

Gizlilik sözleşmesi (NDA), ticari bilgilerin açıklanmamasına ilişkin bir sözleşmedir. HTP mukimi bir BT şirketinin çalışanıyla yapılan iş sözleşmesinde, çalışanın işverenle böyle bir sözleşme yapma yükümlülüğüne yer verilebilir.

Gizlilik sözleşmesi ayrı bir belge olarak akdedilir.

NDA, çalışanın öğrendiği şu bilgileri açıklamama yükümlülüğünü içerebilir:

• Meslektaşların ve müvekkillerin kişisel verileri.
• İş yazışmaları.
• Fikirler, yöntemler, geliştirme ilkeleri.
• Proje finansmanına ilişkin hususlar, yüklenicilerin, müvekkillerin ve aracıların listesi, ücretler, pazardaki konum ve gelişime ilişkin bilgiler ile diğer gizli bilgiler.
• Gizli bilgiler anlaşmaya ayrı bir sayfa (dosya) olarak eklenebilir. 
  
  

Bu tür bilgiler genellikle ticari açıdan değerlidir, kamuya açık değildir ve sınırsız sayıda kişinin erişimine sunulmamıştır. Bu özellikler esas alınarak NDA kapsamındaki bilgiler listelenebilir.

NDA’nın şunları içermesi önerilir:

• Hangi davranışların bilgi açıklaması sayılacağı.
• BT şirketi çalışanının öğrendiği gizli bilgileri nasıl saklayacağı ve hangi işlemleri yapıp yapmayacağı.
• Çalışana sözleşmenin imzalanması karşılığında ödeme yapılıp yapılmayacağı; ödeme yapılacaksa tutarı.
• Gizli bilgilerin açıklanmasının NDA’yı ihlal sayılmayacağı durumlar. Örneğin, kamu kurumlarının talebi üzerine bilgi verilmesi.
• Çalışanın NDA’ya uymakla yükümlü olduğu süre (sözleşmenin süresi) genellikle iş sözleşmesinin süresi kadardır.
  
  

NDA genellikle gizli bilgilerin ifşası durumunda çalışanın sorumluluğunu öngörür.

Böyle bir anlaşma için gereklilikler devlet tarafından belirlenmediğinden, işveren NDA’nın koşullarını bizzat belirler.

Bir BT Şirketinin Ticari Sırlarının Korunması

Bir şirkette ticari sır rejimi varsa (Belarus’ta bu rejim, NDA’dan farklı olarak mevzuatla düzenlenir), yeni çalışan Ticari Sırlar Yönergesi’ni incelemeli ve hükümlerine uyma sorumluluğunu üstlenmelidir. İlgili yükümlülük çalışanın iş sözleşmesinde açıkça düzenlenebilir.

Her çalışanla şahsen akdedilen bir NDA’dan farklı olarak, ticari sır rejimi tüm çalışanların buna uymasını gerektirir. Bu nedenle her çalışanla ayrı bir gizlilik sözleşmesi yapılması gerekli değildir.

Bir BT şirketinin çalışanların NDA’ya uyup uymadığını denetlemesi, ticari sır rejimine uyumu denetlemesinden daha kolaydır. Her şirket, gizli bilgileri korumak için hangi önlemleri alacağına ve çalışanların bu önlemlere nasıl uyacağını kendisi belirler.

HTP Mukimi BT Şirketlerinde Çalışan İstihdamına Yönelik Standart İş Sözleşmesinin Hazırlanmasına Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Avukatlarımız iş hukuku ve bilgi teknolojileri alanlarında deneyimlidir. Şu konularda destek sunabiliriz:

• BT çalışanlarıyla iş sözleşmesi yapılması konusunda danışmanlık vermek.
• NCA ve NDA’ların hazırlanması konusunda danışmanlık vermek.
• BT çalışanlarına yapılacak ödemeler konusunda danışmanlık vermek.
• İhtiyaçlarınızı dikkate alarak şirketiniz için standart iş sözleşmesi, diğer sözleşme, NCA ve NDA formları hazırlamak.
• Kamu kurumları nezdinde ve BT çalışanlarıyla sözleşme yapılması sürecinde menfaatlerinizi temsil etmek.
  
  

Bize Ulaşın

Belarus’taki Yüksek Teknoloji Parkı’nda faaliyet gösteren BT şirketlerinde çalışan istihdamına yönelik iş sözleşmeleriyle ilgili sorularınız veya uyuşmazlıklarınız varsa size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız. Bu alandaki uzun yıllara dayanan deneyimimiz, uyuşmazlıklarınızı çözmenize yardımcı olacaktır.

• +375 29 505 10 51 (WhatsApp, Viber, Telegram);
• info@ambylegal.by.