Yabancı Şirketler Lehine Alacak Tahsili

Uluslararası ticari faaliyetler her zaman belirli riskler taşır; bunlardan biri de Belaruslu iş ortaklarının yükümlülüklerini yerine getirmemesidir. Ödemelerin gecikmesi, sözleşme kapsamındaki hesaplaşmalardan tamamen kaçınılması veya mal ya da hizmetlerin kalitesine ilişkin uyuşmazlıklar, yargı yoluyla ya da dava öncesi yollarla tahsil edilmesi gereken alacaklara yol açabilir.

Belarus’taki haklarını korumak isteyen yabancı şirketler genellikle şu soruları sorar: Alacağın tahsili ne kadar mümkündür? Mahkeme sistemi nasıl işler? Bir mahkeme kararının yurt dışında tenfizi mümkün müdür? Temsilcilik açmak zorunlu mudur? Belarus hukukunda, uluslararası anlaşmalar, iç hukuk kuralları ve ekonomi mahkemelerinin yerleşik uygulaması dahil olmak üzere, yerleşik olmayan alacaklıları koruyan etkili mekanizmalar ve kendine özgü düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu makalede, yabancı şirketler lehine alacak tahsilinin nasıl yürütüldüğünü, dava hazırlarken nelere dikkat edilmesi gerektiğini, dava yoluna alternatiflerin neler olduğunu ve alacağın başarıyla tahsil edilme olasılığını artırmak için hangi adımların atılabileceğini inceliyoruz.

Belarus Cumhuriyeti’nde Alacak Tahsili Olasılığı

Yabancı şirketler, Belarus’taki malvarlığına ilişkin haklarını Belarus tüzel kişileriyle eşit koşullarda koruma hakkına sahiptir. Belarus mevzuatında, geçerli bir sözleşme ve sözleşmenin ihlal edildiğini gösteren deliller bulunması koşuluyla, yabancı şirketlerin Belaruslu iş ortaklarından alacaklarını tahsil etmek için dava açmasını engelleyen bir kısıtlama yoktur.

Yabancı Sözleşmelerin Hukuken Geçerliliğinin Tanınması

Belaruslu bir taraf ile yabancı bir taraf arasında akdedilen sözleşmeler, temel koşulların karşılanması halinde Belarus’ta geçerli kabul edilir: yetkili kişi tarafından imzalanmış olması, sözleşme konusunun açıkça belirtilmesi ve ifa koşullarının düzenlenmesi. Sözleşmede uygulanacak hukuk ve ifa yeri belirtilmelidir.

Sözleşme yazılı olarak yapılmış ve milletlerarası özel hukuk kurallarına uygun ise dava açılmasına dayanak teşkil edebilir. Belarus ekonomi mahkemeleri, resmi tercümesinin sunulması koşuluyla yabancı dilde düzenlenmiş bu tür sözleşmeleri de incelemeye alır.

Belarus’ta Temsilcilik Kurmadan Yabancı Şirketlerin Yargılamalara Katılması

Kanun, yabancı tüzel kişilerin Belarus’ta temsilcilik kurmadan veya tescil yaptırmadan Belarus mahkemelerindeki ticari uyuşmazlık yargılamalarına katılmasına izin verir. Şirket, Belarus’ta avukatlık yapma yetkisine sahip bir avukat tarafından temsil edilebilir. Bu, sürece katılımı önemli ölçüde kolaylaştırır: ülkeye gelmek gerekmez; apostil şerhi taşıyan veya konsoloslukça tasdik edilmiş noter onaylı bir vekâletname düzenlenmesi yeterlidir.

Önemli: Yabancı bir şirketin uygulanacak hukuk, yargı yetkisi, deliller veya alacağın tahsili stratejisi hakkında soruları varsa, sürecin başında yetkin hukuki danışmanlık alması hataları önlemeye ve süreci hızlandırmaya yardımcı olur. Belarus ekonomi mahkemelerinde uzun yıllara dayanan deneyime sahip avukatlarımız davanızı inceleyerek Belaruslu iş ortağından alacağınızın tahsili için en uygun çözümü önermeye hazırdır.

Ekonomi Mahkemelerinin Yetki ve Görev Alanı

Belaruslu bir şirketten alacağını tahsil etmek isteyen yabancı bir davacının, davaya hangi mahkemenin bakacağını belirlemesi gerekir. Uygulamada bu tür uyuşmazlıkların çoğu, yerleşik olmayan tarafların da dahil olduğu tüzel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda münhasır görevli ekonomi mahkemelerinde görülür.

Doğru Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Genel kural olarak dava, davalının bulunduğu yerde görülür. Davalı, aleyhine dava açılan taraftır. Örneğin Belaruslu bir şirket Minsk’te kayıtlıysa dava Minsk Şehri Ekonomi Mahkemesinde açılır.

Görevli mahkemenin en baştan doğru belirlenmesi çok önemlidir; yanlış seçim davanın iadesine ve zaman kaybına yol açabilir.

Sözleşmede Mahkeme Seçimi

Uluslararası ticari sözleşmenin tarafları, olası uyuşmazlıkların hangi ülkede ve hangi mahkemede görüleceğini önceden kararlaştırabilir. Seçilecek yer Belarus’taki bir ekonomi mahkemesi, yabancı bir mahkeme veya uluslararası bir tahkim mahkemesi olabilir. Ancak uygulamada borçlu Belarus’ta bulunuyor ve malvarlığı da ülkede yer alıyorsa davayı Belarus ekonomi mahkemesinde açmak genellikle daha elverişlidir. Bu tercih süreci kolaylaştırır ve icra aşamasına daha hızlı geçilmesini sağlar.

Sözleşmede yetkili mahkeme belirtilmemişse uyuşmazlıklar genel kurala göre davalının bulunduğu yerde çözülür. Bu gibi durumlarda sözleşme hükümlerini doğru yorumlamak ve uyuşmazlığa uygulamak için hukuki danışmanlık almak önemlidir.

Yerleşik Olmayanlarla İlgili Mahkeme Uygulaması

Belarus mahkemeleri uzun süredir yabancı şirketleri ilgilendiren uyuşmazlıklara düzenli olarak bakmaktadır. Yerleşik olmayan taraf statüsü dava açma olanağını etkilemez ve hukuki koruma elde etmeye engel oluşturmaz. Bununla birlikte mahkemeler belgelerin usulüne uygun düzenlenmesine özellikle dikkat eder: tercümeler, vekâletnameler ve sözleşmenin kurulup ifa edildiğini gösteren deliller usul kurallarına uygun olmalıdır.

Uygulama, yetkin temsil ve iyi hazırlanmış bir hukuki gerekçeyle mahkemelerin, özellikle Belaruslu karşı tarafın ihlalleri açık olduğunda, çoğu zaman yabancı davacılar lehine karar verdiğini göstermektedir.

Avukatlarımız, yabancı şirketlerin taraf olduğu davalar dahil olmak üzere Belarus genelindeki ekonomi mahkemelerinde geniş deneyime sahiptir. Sözleşme incelemesinden icra emrinin alınmasına ve icra takibinin başlatılmasına kadar kapsamlı hukuki destek sağlıyoruz.

Dava Öncesi Uyuşmazlık Çözümü ve İhtarname Usulü

Belarus’ta ekonomi mahkemesinde dava açmadan önce çoğu zaman zorunlu dava öncesi başvuru usulüne uyulması gerekir. Bu, yabancı şirketler de dahil olmak üzere davacıların taleplerini içeren yazılı bir ihtarnameyi önce borçluya göndermesi gerektiği anlamına gelir. Bu usule uyulmaması, davanın incelenmeden iade edilmesine, sürecin gecikmesine ve masrafların artmasına yol açabilir.

İhtarname Göndermek Her Zaman Zorunlu mu?

İhtarname gönderme yükümlülüğü uyuşmazlığın niteliğine bağlıdır. Çoğu ticari uyuşmazlıkta, özellikle tedarik, hizmet, kira ve diğer ticari ilişkilere dair uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce ihtarname gönderilmesi zorunlu bir ön koşuldur. Sözleşmede ihtarname usulünden açıkça vazgeçilerek başka bir dava öncesi çözüm yöntemi öngörülmüşse veya kanun belirli dava türleri için istisna tanıyorsa bu kural uygulanmayabilir.

Şekli hatalardan kaçınmak için, özellikle ihtarname yerel uygulamaya aşina olmayan yabancı bir şirket tarafından hazırlanıyorsa, önceden bir avukata danışmanızı öneririz. Ekibimiz ihtarnameyi hazırlamanın yanı sıra, dava öncesi çözüm usulüne uyulmamasından doğabilecek riskleri de değerlendirebilir.

İhtarname Gönderme Süresi ve Şekli

Sözleşmede farklı bir süre öngörülmemişse, ihtarnameye cevap verme süresi karşı tarafın ihtarnameyi aldığı tarihten itibaren 30 takvim günüdür. İhtarname yazılı olarak düzenlenmeli ve şu bilgileri içermelidir:

• Sözleşmeye ve ihlal edildiği ileri sürülen yükümlülüklere atıf.
• Borcun ödenmesi veya yükümlülüğün başka şekilde yerine getirilmesi talebi.
• Borç miktarının hesaplanması.
• Yükümlülüğün gönüllü olarak yerine getirilmesi için tanınan süre.
• Banka bilgileri ve geri bildirim için iletişim bilgileri.

İhtarname posta yoluyla (teslim edildiğine dair teyit alınarak) veya elektronik imza kullanılması ya da taraflar arasında yerleşik bir elektronik iş iletişimi bulunması halinde elektronik ortamda gönderilebilir.

Kanıt Olarak Yazışmalar

Dava öncesi yazışmalar alacağın tahsilinde önemli rol oynayabilir. Verilen yanıtlar veya yanıt verilmemesi, mektuplarda borcun kabul edilmesi, geri ödeme koşullarının görüşülmesi ve diğer iletişim unsurları, borcun varlığını ve uyuşmazlığı çözme girişimlerini kanıtlamak üzere mahkemede kullanılabilir. İmzalı kabul tutanaklarının veya yükümlülükleri gösteren başka resmi belgelerin bulunmadığı durumlarda bu özellikle önem taşır.

E-postalar, mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar, ticari mektuplar ve toplantı tutanakları dahil olmak üzere borçluyla yapılan tüm yazışmaları saklamanızı öneririz. Avukatlarımız bu belgeleri usulüne uygun biçimde düzenleyerek dava dilekçesine ekleyebilir.

Ekonomi Mahkemesinde Dava Açılması

Mahkeme öncesi prosedür tüketildikten sonra bir sonraki adım Belarus Cumhuriyeti ekonomi mahkemesinde dava açmaktır.

Dava Açmak İçin Gerekli Belgeler

Alacağın tahsili için ekonomi mahkemesinde dava açarken genellikle şu belgeler gerekir:

• Belirlenen gereksinimlere uygun olarak hazırlanmış bir dava dilekçesi.
• Dava öncesi ihtarnamenin gönderildiğini gösteren belge (dava için zorunluysa).
• Borcun varlığını kanıtlayan belgeler (sözleşme, kabul tutanakları, faturalar, yazışmalar vb.).
• Temsilci için vekaletname.
• Devlet harcının ödendiğinin kanıtı.
• Davacının hukuki statüsünü gösteren belgeler (ticaret sicili özeti veya şirketin kurulduğu ülkeden alınmış eşdeğer bir belge).

Davanın özelliklerine göre belge listesi genişletilebilir. Avukatlarımız gerekli tüm belgeleri hazırlar ve mahkeme şartlarına uygun olmalarını sağlayarak davanın reddedilmesi riskini önemli ölçüde azaltır.

Yabancı Belgelerin Tercümesi ve Tasdiki

Belarus dışında düzenlenen belgeler, düzenlendikleri ülkeye bağlı olarak tasdik edilmeli veya apostil şerhi taşımalıdır. Ayrıca tüm yabancı belgeler Belarusça ya da Rusçaya çevrilmeli ve tercümesi noter tarafından tasdik edilmelidir.

Ekibimiz, acil ve standart dışı belgeler dahil olmak üzere gerekli belgelerin tasdiki, apostil işlemleri ve tercümesi konusunda yardımcı olur.

Yabancı Bir Şirketin Mahkemede Temsili

Yabancı bir şirket, yargılamaya vekili, avukatı veya vekâletnameyle yetkilendirilmiş başka bir temsilcisi aracılığıyla katılabilir. Çoğu durumda Belarus mahkemelerindeki usullere aşina deneyimli bir avukatla çalışılması tavsiye edilir.

AMBY Legal avukatları, yabancı şirketleri Belarus ekonomi mahkemelerinde temsil etme konusunda geniş deneyime sahiptir. Dava açılmasından duruşmalara katılmaya ve kararın icrasına kadar tüm süreci yürütüyoruz.

Devlet Harcı ve Diğer Masraflar

Devlet harcının miktarı dava tutarına bağlıdır ve yasal oranlara göre hesaplanır. Genel bir kural olarak, azami sınıra tabi olmak üzere dava değerinin %5’ini bulur. Harç Belarus rublesi cinsinden ödenir.

Ek masraflar şunları içerebilir:

• Belgelerin noter tasdiki.
• Çeviri ve yasallaştırma.
• Hukuki temsil ücretleri.
• Belgeleri postalama ve tarafları bilgilendirme masrafları.

Dava sonunda mahkeme, davayı kaybeden tarafın bu masrafları karşılamasına karar verebilir. Uzmanlarımız beklenen masrafları önceden hesaplayabilir ve etkili bir hukuki stratejiyle azaltabilir.

Mahkeme Yargılaması ve Kararın İcrası

Alacak tahsili dava açmakla sona ermez. Mahkeme dava dilekçesini kabul ettikten sonra duruşma aşaması başlar ve bir kararla sona erer. Yabancı şirketler için yalnızca olumlu bir karar elde etmek değil, aynı zamanda Belarus’ta etkili bir şekilde icra edilmesini sağlamak da çok önemlidir.

Ekonomi Mahkemesinde Dava İnceleme Süreleri

Belarus ekonomi mahkemeleri davaları genellikle hızlı şekilde sonuçlandırır. Uyuşmazlığın esastan incelenmesi için öngörülen standart süre, dava görülmek üzere kabul edildiği tarihten itibaren bir aya kadardır. Ancak gerekli görülürse bu süre uzatılabilir. Belgeler, yabancı temsilciler ve tercümelerle ilgili olası güçlükler dikkate alındığında gerçek süre 1 ila 3 ay arasında değişebilir.

Davalı davaya itiraz etmez veya duruşmaya katılmazsa mahkeme gıyapta karar verebilir; bu da süreci hızlandırır. Avukatlarımız usuli süreleri takip eder ve gerektiğinde yargılamayı hızlandırmak için talepte bulunur.

Belarus’ta İcra Emri ve İcra Takibi

Karar kesinleştikten sonra mahkeme icra emri düzenler. Bu belge, banka hesaplarının dondurulması, malvarlığına haciz konulması ve diğer tedbirler dahil olmak üzere alacağın tahsilinden sorumlu Belarus Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İcra Dairesine sunulur.

Borçlu gönüllü olarak uymazsa olası önlemler şunlardır:

• Banka hesaplarının haczedilmesi.
• Malvarlığına haciz konulması.
• Bireysel borçlular için seyahat yasağı.

Müvekkillerimize yalnızca yargılama sırasında değil, icra aşamasında da destek veriyoruz. Avukatlarımız icra makamlarıyla iş birliği yapar, süreleri ve tahsil edilen tutarları takip eder, gerektiğinde ek icra işlemleri başlatır.

Alternatif Alacak Tahsilat Yöntemleri: Uluslararası Anlaşmalar ve Noter İcra Şerhleri

Belarus’taki alacak tahsili uyuşmazlıklarının tümü mahkemeye taşınmaz. Yabancı şirketler, Belaruslu iş ortaklarının yükümlülüklerini daha verimli ve özellikle daha hızlı yerine getirmesini sağlayabilecek alternatif mekanizmalardan yararlanabilir. Bunlar, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinin yanı sıra, şartları varsa noter icra şerhi alınmasını da kapsayabilir.

Uluslararası Anlaşmaların Uygulanabilirliği

Belarus, medeni hukuk, aile hukuku ve ceza işleri kapsamında hukuki yardımlaşma ve hukuki ilişkileri düzenleyen çeşitli uluslararası anlaşmalara taraftır.

Bu anlaşmalar, şekli şartların yerine getirilmesi koşuluyla, alacak tahsiline ilişkin kararlar dahil olmak üzere mahkeme kararlarının ayrıca bir tanıma usulüne gerek olmaksızın karşılıklı tanınmasını ve tenfizini öngörür.

Müvekkillerimize davalarının bu sözleşmelerin kapsamına girip girmediği konusunda danışmanlık veriyor ve yabancı mahkeme kararlarının Belarus’ta tanınması sürecinde yardımcı oluyoruz.

Yabancı Mahkeme Kararlarının Belarus’ta Tanınması ve Tenfizi

İlgili uluslararası anlaşmalar bulunmasa bile Belarus, mütekabiliyet esasına dayanarak yabancı mahkeme kararlarının tanınmasına ve tenfizine izin verir. Bu, yabancı devletin Belarus mahkemesi kararlarına da benzer şekilde işlem yapması gerektiği anlamına gelir.

Tanıma usulü, borçlunun kayıtlı olduğu yerdeki veya malvarlığının bulunduğu yerdeki ekonomi mahkemesinde yürütülür. Mahkeme, şekli şartlara uyulup uyulmadığının yanı sıra kamu düzeninin ihlal edilip edilmediğini de değerlendirir.

Bu aşamada, yabancı şirketin Belarus’ta bizzat bulunması gerekmeksizin mahkemede temsil edilmesi dahil olmak üzere kapsamlı hukuki destek sağlıyoruz.

Noter İcra Şerhi Ne Zaman Kullanılabilir?

Taraflar, ihtilafsız alacak tahsiline imkân veren bir sözleşme (örneğin tedarik, kira veya kredi sözleşmesi) yapmış ve borçlu yükümlülüklerini yerine getirmemişse yabancı şirket, noter icra şerhi düzenlenmesi için Belarus’ta bir notere başvurabilir.

Bu mekanizma, mahkeme yargılamasına gerek kalmadan icra belgesinin doğrudan icra makamlarına sunulmasına imkân verir. Ancak aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:

• Taraflar arasında imzalanmış bir sözleşme.
• Borcun varlığını ve borçlunun borcu kabul ettiğini gösteren belgeler (faturalar, kabul tutanakları, yazışmalar).
• Herhangi bir mahkeme öncesi uzlaşma prosedürüne uyum (varsa).

Noter icra şerhi, özellikle düzenli tedarik sözleşmeleri, kira sözleşmeleri veya hizmet sözleşmeleri bakımından etkilidir; sözleşmelerin bu tahsilat yöntemine uygun biçimde baştan düzenlenmiş olması bu etkinliği artırır. Avukatlarımız sözleşmeleri hukuken inceleyebilir ve notere sunulması gereken tüm belgeleri hazırlayabilir.

Sonuç

Belarus Cumhuriyeti’nde yabancı şirketler lehine alacak tahsili hukuken mümkün ve uygulanabilir bir süreçtir. Ekonomi mahkemelerinde yerleşik olmayan davacılar da dava açabilir; yabancı sözleşmeler ve mahkeme kararları hem yargı yoluyla hem de dava dışı usullerle tanınabilir. Ayrıca uluslararası anlaşmalar ve noter icra şerhi, yabancı alacaklıların haklarını korumak için kullanılabilecek araçları genişletir.

Bununla birlikte alacağın başarıyla tahsil edilmesi; belgelerin usulüne uygun hazırlanması, dava öncesi usule uyulması, görevli mahkemenin belirlenmesi ve davanın açılması dahil birçok ayrıntıya dikkat edilmesini gerektirir. Herhangi bir aşamadaki hata davanın reddedilmesine veya önemli gecikmelere yol açabilir.

AMBY Legal ekibi, Belarus’ta alacak tahsili konusunda yabancı şirketlere sözleşme incelemesinden ihtarname hazırlanmasına, mahkemede temsilden icra takibinin izlenmesine kadar kapsamlı destek sunar. Sınır ötesi uyuşmazlıklarda uzun yıllara dayanan deneyimimizle hak ve menfaatlerinizi profesyonel ve etkin biçimde korumaya hazırız.

Bize Ulaşın

Belarus’ta yabancı şirketler lehine alacak tahsili hakkında sorularınız varsa size memnuniyetle yardımcı oluruz! Uzun yıllara dayanan deneyimimiz, menfaatlerinizi temsil edecek bir avukat seçmenize yardımcı olacaktır.

• +375 29 505 10 51 (WhatsApp, Viber, Telegram);
• info@ambylegal.by.