Nafaka Ödemeleri Nasıl Hesaplanır 

Nafakanın hesaplanması, aile hukukunun önemli ve güncel konularındandır. Boşanma veya ayrılık sonrasında ebeveynlerden birinin çocuğuna maddi destek sağlaması gereken durumlarla sıkça karşılaşılır. Nafakanın doğru hesaplanması, çocuğun haklarının korunmasına ve her iki taraf için adil koşulların belirlenmesine katkıda bulunur. Bu makalede nafaka hesaplamasına ilişkin temel yaklaşımları; yasal oranlar, ödeme miktarını etkileyen faktörler ve miktarın belirlenmesine yönelik öneriler çerçevesinde ele alacağız.

Hangi Ödemelere Nafaka Ödemeleri Denir?

Duruma bağlı olarak farklı nafaka ödemesi türleri tayin edilebilir. En yaygın olanı küçük çocuklar için nafaka ödemeleridir. Bu ödemeler mahkeme tarafından belirlenir veya ebeveynler arasındaki anlaşma ile kararlaştırılabilir. 

Nafaka, ebeveynlerden birinin ortak çocuğun bakım ve geçimini sağlamak üzere diğer ebeveyne düzenli olarak ödediği paradır. Çocuğun gıda, giyim, sağlık hizmetleri ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli maddi desteği sağlar. Nafakanın yalnızca bir ebeveynin yükümlülüğü olmadığı, aynı zamanda çocuğa uygun yaşam koşulları ve gelişim imkânı sağlamanın bir yolu olduğu unutulmamalıdır.

Boşanma durumunda, eşlerden birinin düzenli gelirinin bulunmaması veya kendi geçimini sağlayamaması nedeniyle maddi desteğe ihtiyaç duyması hâlinde, diğer eşin geçimi için de nafaka ödenebilir. 

Ayrıca nafaka, çalışamayacak durumda olan reşit çocukların veya zor yaşam koşullarındaki eşlerin geçimini sağlamak için de bağlanabilir. Nafaka miktarı; yükümlünün gelir düzeyine, alacaklının ihtiyaçlarına ve ailenin genel mali durumuna göre değişebilir.

Nafakanın Hangi Durumlarda Hesaplanması Gerekir?

Bir çocuk veya diğer aile üyeleri için maddi desteğe ihtiyaç duyulduğu birkaç durumda nafakanın hesaplanması gereklidir. 

1. İlk durum, ebeveynlerin boşanması ve ebeveynlerden birinin küçük çocuğun geçimini sağlamak için nafaka ödemek zorunda olmasıdır. Bu durumda gıda, giyim, sağlık hizmetleri ve eğitim dâhil olmak üzere çocuğun masraflarını dikkate almak önemlidir. Küçük çocuk için nafaka, ebeveynler boşanmadan da; evlilik devam ederken veya ebeveyn çocuğun doğum belgesinde anne ya da baba olarak kayıtlıysa evlilik dışında da hesaplanabilir.

2. İkinci durum, nafaka ödemekle yükümlü ebeveynin gelirinin değişmesidir. Örneğin ebeveyn işini kaybeder veya maaşı düşerse, nafaka miktarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Bu talep mahkemeye de sunulmalıdır.

3. Üçüncü durum, ikinci bir çocuğun ve sonraki çocukların doğumu veya evlat edinilmesidir. Bir ebeveynin yeni yükümlülükleri varsa, bu durum genellikle ilk çocuk için nafaka miktarını etkiler. 

4. Dördüncü durum, eşlerden birinin desteğe ihtiyaç duymasıdır. Boşanma sırasında eşlerden biri geçici veya kalıcı olarak kendi geçimini sağlayamıyorsa, mali desteği için nafaka bağlanabilir. 

Ebeveynlerden biri nafaka ödemekten kaçınırsa veya belirlenmiş nafaka miktarının değiştirilmesini gerektiren yeni koşullar ortaya çıkarsa, nafakanın yeniden hesaplanması da gerekebilir. Özel nafaka ödemelerine ilişkin sorularınız için deneyimli aile hukuku avukatlarımıza başvurmanızı öneririz.

Nafaka Ödemeleri Nasıl Hesaplanır?

Nafaka, mevzuatta yer alan kurallara göre veya tarafların anlaşmasıyla hesaplanabilir. Nafaka miktarının mahkeme kararıyla değil, nafaka alacaklısı ile yükümlüsü arasındaki anlaşmayla belirlendiği durumlarda da belirli hesaplama kuralları uygulanır.

Yasal Normlara Göre Nafaka Hesaplanması 

Küçük çocukların geçimi için nafaka mahkeme aracılığıyla tahsil edildiğinde, Evlilik ve Aile Kanunu’nun hesaplama kuralları uygulanır.

Nafaka, ebeveynin gelirinden ve diğer gelir kaynaklarından aşağıdaki şekilde her ay tahsil edilir:

• Tek çocuk – gelirin %25’i.
• İki çocuk – gelirin %33’ü.
• Üç veya daha fazla çocuk — gelirin %50’si.
  
  

Daimi bir işi olmayan çalışabilir durumdaki ebeveynler için asgari nafaka tutarı, kişi başına düşen asgari geçim bütçesi esas alınarak belirlenir: bir çocuk için en az %50 (223,82 ruble), iki çocuk için %75 (335,73 ruble), üç veya daha fazla çocuk için %100 (447,64 ruble). Asgari geçim bütçesinin tutarını Belarus Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanlığı belirler. 1 Şubat–30 Nisan 2025 döneminde asgari geçim bütçesi 447 ruble 64 kopektir.

Sabit Tutarda veya Temel Birimler (Baz Birimler) Üzerinden Nafaka

Çocuklar ebeveynlerin her biriyle yaşıyorsa, mali durumu daha kötü olan ebeveyn sabit bir tutarda nafaka bağlanması için mahkemeye başvurabilir. Mahkeme, asgari nafaka tutarlarını ve ebeveynlerin mali ve medeni durumlarını dikkate alarak ödeme miktarını belirler.

Bazı durumlarda nafaka ödemekle yükümlü ebeveynin düzenli bir geliri olmayabilir veya kazancının bir kısmını ayni olarak alabilir. Bu durum, ebeveynin girişimcilik ya da tarımla uğraşması hâlinde sıkça görülür. Böyle durumlarda mahkeme, nafakaya sabit bir tutar veya belirli sayıda baz birim üzerinden hükmedebilir.

Mahkeme, çalışamayacak durumda olan reşit çocukların (örneğin engelli bireylerin) geçimi için de sabit bir tutar veya belirli sayıda baz birim üzerinden nafaka bağlar. Bu durumda nafaka miktarı belirlenirken nafaka yükümlüsünün mali durumu ve ailevi koşulları dikkate alınır.

Tarafların Anlaşmasıyla Nafaka Hesaplanması

Tarafların anlaşmasıyla nafaka miktarı, nafaka yükümlülüğünün her iki tarafınca imzalanan belgelerde belirlenebilir:

• Evlilik sözleşmesinde.
• Çocuklara İlişkin Anlaşmada.
• Yardım ihtiyacı bulunan küçük çocukların ve/veya çalışamayacak durumdaki reşit çocukların bakımı ve geçimi hakkındaki anlaşmada (nafaka anlaşması).
• Nafaka Ödeme Sözleşmesinde.
• Sulh Sözleşmesinde.
• Arabuluculuk Anlaşmasında.
  
  

Bu belgelerin her biri, gelecekte nafaka ödenmesine ilişkin hükümler içerebilir.

Arabuluculuk ve sulh anlaşmaları mahkemede, diğer anlaşmalar ile evlilik sözleşmesi ise noter huzurunda yapılır. Evlilik sözleşmesi ve anlaşmalardaki nafaka hükümlerinin hazırlanması için deneyimli avukatımızdan danışmanlık almanızı öneririz.

Anlaşma taraflarınca belirlenen nafaka miktarı, mahkeme aracılığıyla tahsil edilen asgari tutardan düşük olamaz.

Nafaka Ödeme Sözleşmesinde, aşağıdaki nafaka ödeme yöntemlerinden birini veya birkaçını belirleyebilirsiniz:

• Nafaka ödeyecek ebeveynin gelirinin yüzdesi.
• Periyodik ödemelerin sabit tutarı.
• Bir defaya mahsus ödenen sabit tutar.
• Gayrimenkul veya gayrimenkul üzerindeki mülkiyet payı dâhil olmak üzere, çocuğa ait olacak malvarlığının devri. Bu devir, gelecekteki nafaka borcunun ifası amacıyla yapılabilir.
  
  

Nafaka Endekslemesi 

Nafaka baz birim üzerinden hesaplandığında, baz birimin tutarının değişmesi hâlinde nafaka endekslenir. 

Nafaka Ödeme Sözleşmesinde, sabit tutarda ve düzenli olarak ödenen nafakanın hangi usulle endeksleneceği kararlaştırılabilir. Sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunmuyorsa, nafakayı kesen mahkeme veya kurum, nafaka tutarını baz birimin yeni tutarına göre endeksler.

Asgari ve Azami Nafaka Ödemeleri

Asgari nafaka tutarı, nafakanın kesilmesine ilişkin yasal kurallar uyarınca mahkeme tarafından belirlenir. Nafaka için azami bir tutar öngörülmemiştir.

Bununla birlikte, nafaka yükümlüsünün gelirinden yapılabilecek toplam kesintiler için bir sınır vardır. Çeşitli nedenlerle yapılabilecek kesintilerin toplamı gelirin en fazla %70’i olabilir. Genel kural olarak nafaka yükümlüsünün ücret ve diğer gelirlerinin en az %30’u kendisinde kalmalıdır.

Hangi Gelirlerden Nafaka Kesilmez?

Nafaka, nafaka yükümlüsünün toplam gelirinden ve kazancından kesilir. Ancak bazı ödemelerden nafaka ödemeleri kesilmez:

• Yol masrafı tazminatı (harcırah).
• Cenaze yardımları.
• İşverenin, çalışana ait malı kullanması karşılığında ödediği tazminat.
• Kıdem tazminatı (ortalama aylık maaştan yüksek olmamak kaydıyla).
  
  

Muhasebeci Nafaka Tahsiline İlişkin İcra Belgesindeki Tutarı Nasıl Hesaplar?

Nafaka tahsiline ilişkin icra belgesi gönderilen şirketin muhasebecisi genellikle nafaka miktarının nasıl hesaplanacağı sorusuyla karşılaşır. 

Muhasebeci, icra belgesinde nafaka tutarının işyerinde tahakkuk eden kazancın yüzdesi olarak belirtildiğini görür. Nafaka tutarını hesaplamak için nafaka belirlenirken dikkate alınan tüm gelir kalemlerini toplamak; bu toplamdan gelir vergisini (genellikle %13) ve sosyal güvenlik primlerini (genellikle tahakkuk eden tutarın %1’i) düşmek gerekir. Kalan tutarın çocuk başına %25’i veya birden fazla çocuk için geçerli diğer oran hesaplanır. Alacaklılara aktarılacak nafaka tutarının hesaplanması konusunda deneyimli muhasebecimizden danışmanlık almanızı öneririz. 

Nafaka Ödemeleri Ne Zaman Yeniden Hesaplanır?

Mahkeme, ilgili tarafın veya nafaka yükümlüsünün talebi üzerine aşağıdaki durumlarda nafaka miktarını azaltabilir:

1. Nafaka ödemekle yükümlü olan bir ebeveynin, desteği yasal olarak belirlenen miktarda ödenen çocuklara kıyasla menfaatleri zarar görebilecek diğer küçük çocuklarının olması.

2. Nafaka ödemekle yükümlü ebeveyn I. veya II. grup engelli ise, mahkeme bu ebeveyni nafaka yükümlülüğünden tamamen muaf tutabilir.

3. Çalışabilir durumdaki ebeveyn, objektif nedenlerle nafakayı belirlenen tutarda ödeyemiyorsa.

Nafaka miktarının belirlenmesi ve değiştirilmesi ile ilgili sorularınız için deneyimli aile hukuku avukatımıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Sonuç

Sonuç olarak nafakanın hesaplanması, çocukların refahının sağlanması ve haklarının korunması açısından önem taşır. Nafaka miktarı; ebeveynin gelirine, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sayısına ve çocuğun ihtiyaçlarına göre değişebilir. Çocuğun menfaatlerinin her zaman öncelikli olması gerektiği unutulmamalıdır. Nafaka hesaplamasıyla ilgili sorularınız veya yaşadığınız güçlükler varsa, durumu değerlendirip en uygun çözümü önerecek deneyimli avukatımızla iletişime geçebilirsiniz.

Bize Ulaşın

Belarus’ta aile hukukuna ilişkin sorularınız veya uyuşmazlıklarınız varsa, size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız. Bize ulaşın! Vatandaşların haklarının korunması alanındaki uzun yıllara dayanan deneyimimiz, bu konudaki uyuşmazlıkların çözümüne yardımcı olacaktır.

• +375 29 505 10 51 (WhatsApp, Viber, Telegram);
• info@ambylegal.by.