Arabuluculuk, Belarus’ta giderek daha popüler hale gelen bir uyuşmazlık çözme aracıdır. Ekonomik ve sosyal ilişkilerin hızlı gelişimi bağlamında; ticari ve kişisel bağların korunmasına yardımcı olacak, zaman ve kaynak tasarrufu sağlayacak alternatif çatışma çözüm yollarının bulunması önem taşımaktadır.
Arabuluculuk, taraflara nitelikli bir arabulucunun yardımıyla her iki tarafın da kabul edebileceği bir çözüme kendilerinin ulaşma imkânı sağlar.
Arabulucular; çatışmaya taraf olanların karşılıklı olarak kabul edilebilir bir anlaşmaya varmasına yardımcı olan, bağımsız ve tarafsız uzmanlardır. Temel görevleri; yapıcı bir diyalog için koşullar yaratmak, uyuşmazlığın taraflarının gerçek çıkarlarını belirlemelerine yardımcı olmak ve bunları tatmin etmenin en uygun yollarını bulmaktır. Arabulucular taraflar adına karar vermez ve kendi görüşlerini dayatmazlar; rolleri etkili iletişimi ve uzlaşıyı kolaylaştırmaktır.
Arabulucu, müzakerelerde tarafsız bir kolaylaştırıcı olarak görev yapar. Temel işlevi, tarafların çatışmayı çözecek ve her iki taraf için de yarar sağlayacak bir çözüme ulaşmaları amacıyla yapıcı müzakereler yürütmelerini sağlamaktır. Arabulucu, çatışmayı taraflar adına çözmez, çözüm seçenekleri öneremez ve tarafların vardığı anlaşmadan sorumlu tutulamaz. Tarafların duygusal yönlere takılmadan birlikte çözüm aramalarına yardımcı olur.
Belarus’ta arabulucular, gerekli eğitim ve sertifikayı almış bağımsız uzmanlar veya uzmanlaşmış kuruluşların çalışanları olabilir. Arabuluculuk faaliyeti yürüten bir kuruluş, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak ya da bir tüzel kişinin ayrı bir birimi olarak kurulabilir. Bu kuruluşları Belarus Adalet Bakanlığı kaydeder. Arabuluculuk faaliyeti yürüten kuruluşların ayrı birimleri ise yerel bölge yürütme komitelerinin Ana Adalet Dairelerine kaydedilir. Ocak 2025 itibarıyla, kuruluşlar ve ayrı arabuluculuk birimleri sicilinde 12 kuruluş bulunmaktadır.
Bireysel arabulucuların yükseköğrenim görmüş ve arabuluculuk alanında deneyim sahibi olması gerekir. Alternatif olarak arabuluculuk eğitimi alıp Belarus Adalet Bakanlığı bünyesindeki arabuluculuk komisyonunun yaptığı yeterlilik sınavını geçmeleri gerekir. Sınavı geçenlere arabulucu sertifikası verilir.
Belarus Adalet Bakanlığı bir arabulucular sicili tutar. Arabulucular her yıl Adalet Bakanlığına rapor verir.
Bir gerçek kişi aşağıdaki durumlarda arabulucu olarak hareket edemez:
Belarus Adalet Bakanlığının internet sitesinde arabuluculuk eğitimi verebilecek kuruluşların listesi yer almaktadır: https://minjust.gov.by/directions/advocacy/mediation/organizations/. Minsk, Grodno, Lida ve Brest’te toplam 8 kuruluş bulunmaktadır.
Belarus’ta bir uyuşmazlığı çözmek için arabulucu seçerken birkaç kilit faktöre dikkat etmek gerekir:
1. Deneyim ve Nitelikler
Arabulucunun uyuşmazlık çözümündeki, özellikle sizin alanınızdaki profesyonel deneyimini öğrenin.
Arabulucunun Belarus’ta tanınan uygun eğitime ve sertifikaya sahip olduğundan emin olun.
2. Uzmanlık Alanı
Arabulucunun ticari, aile veya iş uyuşmazlıkları gibi belirli uyuşmazlıklarda uzmanlaşıp uzmanlaşmadığını belirleyin.
3. İtibar
Önceki kişilerden referans ve tavsiye isteyin.
Arabulucunun meslek kuruluşuna üye olup olmadığını öğrenin.
4. Tarafsızlık
Arabulucu tarafsız olmalı ve davanın sonucunda kişisel bir menfaati bulunmamalıdır.
Taraflardan biriyle arasında çıkar çatışması olup olmadığını kontrol edin.
5. İletişim Becerileri
Bir arabulucu; dinleyebilen ve taraflar arasında bilgiyi etkili bir şekilde iletebilen mükemmel bir iletişimci olmalıdır.
6. Hizmet Maliyeti
Arabulucunun hizmetlerinin maliyetini belirtin ve bütçenize uygun olduğundan emin olun.
7. Esneklik ve Erişilebilirlik
Arabulucunun programınıza ve koşullarınıza ne ölçüde uyum sağlayacağını öğrenin.
8. Hukuki Bilgi
Arabulucu, tarafların hukuka ilişkin ortak anlayışını gözeterek yasal ve adil bir çözüm bulmalarına yardımcı olmalıdır.
Doğru arabulucuyu seçmek, mahkemeye gitmeden başarılı bir uyuşmazlık çözümü şansını önemli ölçüde artırabilir. Bir arabulucu seçmek için deneyimli avukatımızla iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
İlk olarak, ticari işletmeler arasındaki sözleşmenin uyuşmazlık çözümü hükmünde arabuluculuk, dava öncesinde zorunlu bir usul olarak öngörülebilir.
Arabulucuya dava öncesinde, uyuşmazlığın tarafları arasında sözleşmesel ilişki bulunmayan durumlarda (örneğin boşanma uyuşmazlıklarında) ve dava açıldıktan sonra da başvurabilirsiniz. Arabuluculuğa genellikle medeni hukuk ve ticaret hukuku uyuşmazlıklarında başvurulur.
Arabulucu, arabuluculuk sürecinden önce ücretsiz bir bilgilendirme toplantısı düzenleyebilir. Sonraki görüşmeler ücretlidir. Ücret, her uyuşmazlık için ayrı ayrı belirlenmelidir. Arabuluculuk süreci şu adımlardan oluşur:
Adım 1. Uyuşmazlığı dava açmadan çözme isteği
Bu aşamada taraflar mahkemeye başvurmak yerine uyuşmazlığı dava açmadan çözmeyi denemek ister. Dava açılmışsa da taraflar arabuluculuğa başvurmaya karar verebilir.
Adım 2. Avukat tavsiyesi almak ve arabulucu seçmek
Bu aşamada taraflar bir avukat veya arabuluculuk şirketiyle iletişime geçer ve uyuşmazlığın özelliklerine göre bir arabulucu seçer.
Adım 3. Arabuluculuğa başvuru anlaşmasının yapılması
Bu, uyuşmazlığın tarafları arasında yapılan yazılı bir anlaşmadır. Ayırt etme gücüne sahip gerçek kişiler ve tüzel kişiler bu anlaşmayı yapabilir.
Arabuluculuk anlaşmasında, tarafların yükümlülüklerinden doğan uyuşmazlıkların tamamının veya bir kısmının arabuluculuk yoluyla çözüleceği belirtilmelidir. Belgede ayrıca şu bilgiler yer almalıdır:
Arabuluculuk sözleşmesi değiştirilebilir ve/veya eklenebilir. Ayrıca tarafların rızasıyla feshedilebilir.
Adım 4. Müzakerelerin yürütülmesi (arabuluculuk oturumları)
Arabulucu, süreç boyunca uyuşmazlığın tüm taraflarıyla birlikte ve her biriyle ayrı ayrı görüşür. Bir görüşme yaklaşık 2,5–3 saat sürer. Arabuluculuk süreci 6 aydan uzun süremez.
Adım 5. Arabuluculuk anlaşmasının yapılması
Bu anlaşma, arabuluculuk sonucunda yapılır. Tarafların vardığı uzlaşmayı, uyuşmazlığı çözmeye yönelik yükümlülüklerini ve bu yükümlülüklerin yerine getirileceği süreleri belirler.
Taraflar arabuluculuğu herhangi bir aşamada sonlandırabilir. Bunun için imzaladıkları yazılı bildirimi arabulucuya sunmaları gerekir.
Adım 6. Arabuluculuk anlaşmasının yerine getirilmesi
Taraflar arabuluculuk anlaşmasını gönüllü olarak ve iyi niyetle yerine getirir. Anlaşmaya uyulmamasının sonuçları da anlaşmada belirlenebilir. Belarus’ta arabuluculuk anlaşmalarının yerine getirilme oranı yüksektir (yaklaşık %92). Anlaşma, devletin öngördüğü şartları karşılaması hâlinde icra edilebilir. Örneğin, dava mahkemede görülmekteyse arabuluculuk anlaşmasının mahkemece onaylanması gerekir. Aksi hâlde anlaşmanın yerine getirilmesi için mahkemeye başvurulmalıdır.
Arabuluculuk, dava yoluna alternatif sunarak Belarus’ta uyuşmazlıkların çözümünde giderek daha sık kullanılan bir yöntem hâline gelmektedir. Arabulucuya başvurma kararından önce bu yöntemin avantaj ve dezavantajları değerlendirilmelidir.
Arabulucuya Başvurmanın Artıları:
1. Uyuşmazlık Çözümünün Hızı
Arabuluculuk genellikle aylar hatta yıllar sürebilen mahkemelerden daha az zaman alır.
2. Maliyetlerin Azalması
Arabuluculuk hizmetleri, avukatlık ve mahkeme masrafları dâhil olmak üzere, genellikle dava masraflarından daha düşüktür.
3. Gizlilik
Tüm arabuluculuk tartışmaları gizlidir; bu da tarafların halka açıklanma riski olmadan sorunlarını açıkça tartışmasına olanak tanır.
4. Sonuç Üzerinde Kontrol
Mahkeme herkes için bağlayıcı bir karar verirken, taraflar kendi kararlarını verirler; bu da karşılıklı yarar sağlayan bir anlaşmaya varmalarına olanak tanır.
5. İlişkilerin Sürdürülmesi
Arabuluculuk genellikle taraflar arasındaki ilişkileri korumaya veya geliştirmeye yardımcı olur; bu özellikle aile, ticari veya iş uyuşmazlıklarında çok önemlidir.
Arabulucuya Başvurmanın Eksileri:
1. Bağlayıcı Karar Verilmemesi
Arabuluculuk tarafların gönüllü katılımına dayanır. Taraflardan biri uzlaşmaya hazır değilse süreç sonuç alınamadan sona erebilir.
2. Tüm Uyuşmazlıklar Arabuluculuk İçin Uygun Değildir
Resmi bir yasal karar veya emsal gerektiren hukuki uyuşmazlıklar genellikle arabuluculuk yoluyla çözülemez.
3. Arabulucunun Mesleki Yetkinliğine Bağımlılık
Arabuluculuğun niteliği, arabulucunun değişkenlik gösterebilen bilgi ve deneyim düzeyine büyük ölçüde bağlıdır.
4. Anlaşmaların Bağlayıcı Olmaması
Varılan anlaşmalar hukuken kayıt altına alınabilse de çoğu zaman bağlayıcı değildir ve taraflardan biri anlaşmaya uymayı reddedebilir.
Dolayısıyla arabuluculuk, uyuşmazlıkları hızlı ve görece düşük maliyetle çözmek için etkili bir yöntem olabilir; ancak tarafların diyaloğa ve uzlaşmaya hazır olmasını gerektirir. Somut olayınızda arabuluculuk anlaşmasının bağlayıcı olup olmadığı konusunda deneyimli avukatımıza danışmanızı öneririz.
Belarus’taki arabulucular, dava yoluna alternatif sunarak uyuşmazlıkların çözümünde önemli rol oynar. Çalışmaları, ticari ve kişisel ilişkilerin korunmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olan, tarafların kabul edebileceği çözümlere ulaşmayı amaçlar. Günümüzde arabulucular, uyuşmazlıkları etkili ve hızlı biçimde çözme imkânı sundukları için giderek daha fazla tercih edilmektedir. Belarus’ta arabuluculuk kurumunun gelişmesi, vatandaşlara ve kuruluşlara adil ve barışçıl uyuşmazlık çözümü için yeni olanaklar sunar. Bu da hukuk kültürünün güçlenmesine ve toplumsal güvenin artmasına katkıda bulunur. Arabulucu seçimi, menfaatlerinizin temsil edilmesi ve arabuluculuk belgelerinin hazırlanması için deneyimli avukatlarımızla iletişime geçin.
Belarus’ta uyuşmazlık çözümü ve arabuluculukla ilgili sorularınız varsa size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız! Uzun yıllara dayanan deneyimimiz, arabulucu seçmenize, menfaatlerinizi temsil etmemize ve arabuluculuk belgelerini hazırlamamıza yardımcı olur.
Error: Contact form not found.
