Şirket Kurucusu Tarafından Yetkili Sermayeye Pay Katkısında Bulunulmamasının Sonuçları

Belarus’ta şirketin yetkili sermayesine pay katkısında bulunulmaması, katkıda bulunmayan ortak ve bir bütün olarak şirket için sonuçlar doğurur. Bu makale, kurucunun belirlenen süre içinde yetkili sermayeye pay taahhüdünü yerine getirmemesi durumunda şirketi ve kurucuyu nelerin beklediğini ve şirketin pazardaki yerini korumak için neler yapabileceğini açıklamaktadır.

Şirketin yetkili sermayesi nedir ve neden gereklidir?

Şirketin yetkili sermayesi, kuruluş sırasında sahipleri tarafından oluşturulur. Bu sermaye, bu şirketin alacaklılarının çıkarlarını garanti altına almak için yaratılır. Yetkili sermayenin büyüklüğü bu tür garantilerin asgari tutarını belirler. Şirketin alacaklılarla hesaplaşmadığı durumlarda alacaklılar paralarını şirketin yetkili sermayesinden alma hakkına sahiptir. 

Uygulamada, limited şirketler ve ek sorumluluk şirketleri olarak kurulan şirketler için yetkili sermayenin asgari büyüklüğüne ilişkin herhangi bir gereklilik bulunmamaktadır. Yani bu tür şirketlerin sahipleri herhangi bir büyüklükte yetkili sermaye oluşturabilirler. 

Şirketin faaliyete başlamasından sonra, ikinci ve her izleyen mali yıldan sonra şirketin net varlıklarının değerinin yetkili sermayeden az olmamasını sağlamak gerekir. Bu durumun gerçekleşmesi halinde, genel bir kural olarak, mali yılın sona ermesinden sonraki 6 ay içinde yetkili sermayenin büyüklüğünü azaltma prosedürünün gerçekleştirilmesi, net varlıkların değerine getirilmesi ve ana sözleşmenin tadil edilmesi gerekir. Bu durumda anonim şirketlerin ise tasfiye edilmesi gerekir.

Yetkili sermayenin asgari büyüklüğü yalnızca kapalı ve açık anonim şirketler için belirlenmiştir: 100 baz birim ve 400 baz birim. Şirketin yetkili sermayesine yapılan yatırımlar para, menkul kıymetler, diğer mal veya mülkiyet hakları olabilir.

Şirketin yetkili sermayesinin toplam büyüklüğü Belarus rublesi cinsinden ana sözleşmede yazılıdır. Devlet tescili sırasında kurucular yetkili sermayeyi tamamen oluşturamayabilir.

Şirketin yetkili sermayesinin oluşturulma usulü ve süresi

Ana sözleşmede yetkili sermayenin oluşturulması için sürenin belirtilmesi zorunlu değildir. Genellikle katılımcıların şirketin kuruluşuna ilişkin kararında öngörülür. Yetkili fonun oluşturulma sürelerine ilişkin birkaç yaklaşım vardır:

1. Yetkili fonun eksiksiz oluşturulması için toplam süre, şirketin devlet tescili tarihinden itibaren 12 aydır. 
2. Ana sözleşmede yetkili sermayenin tamamen oluşturulması için daha kısa bir süre belirtilebilir.

Şirketin devlet tescilinden sonra kurucu, yetkili sermayeye şu yollardan biriyle para katkısında bulunabilir:

• Şirketin cari hesabına aktararak.
• Böyle bir imkan doğduğunda şirketin veznesine nakit yatırarak.
• Katılımcıların genel kurul kararıyla şirkete karşı sahip oldukları parasal alacakları mahsup ederek.
• Şirketin yetkili sermayesine katkıda bulunmak sahiplerinin sorumluluğundadır.

Sahiplerden biri yetkili sermayedeki pay taahhüdünü yerine getirmediğinde bir şirket ne yapmalıdır?

Genel bir kural olarak bir katılımcı, şirket kuruluş kararında belirtilen süre içinde şirketin yetkili sermayesine katkıda bulunmadığında, katılımcının payı doğrudan şirketin kendisine geçer. Bu durum, katkıda bulunma son tarihinin sona erdiği günden itibaren gerçekleşir. Bu durumda katılımcı o günden itibaren şirketin sahibi olarak kabul edilmez. Şirket sahiplerinin eylemlerini aşamalı olarak ele alalım:

Aşama 1. Genel kurul

Payın şirkete devredilmesi için şirket sahiplerinin uygun bir karar aldığı bir katılımcılar genel kurulu gerçekleştirilir. Yetkili sermayedeki pay taahhüdünü yerine getirmeyen katılımcının oyu genel kurulda oylama yapılırken dikkate alınmaz.

Aşama 2. Yetkili sermayenin azaltılması

Bir şirketin yetkili sermayesi ana sözleşmesinde belirtilenden daha küçük olduğunda, sermayeyi oluşturulduğu boyuta indirmek gerekir. Yetkili sermayenin azaltılması için son tarih şirket sahiplerinin genel kurulunda belirlenir; mevzuat böyle bir son tarih belirlememiştir. 

Aşama 3. Şirket tarafından iktisap edilen payın dağıtılması veya satılması

Şirket tarafından bir payın veya kısmının iktisap edilmesinden sonraki bir yıl içinde şirket, bu iktisabı şu yollardan biriyle tasfiye etmelidir:

1. İktisap edilen payı veya kısmını, şirketin yetkili sermayesindeki bu sahiplerin paylarının büyüklüğü ile orantılı olarak diğer sahipler arasında dağıtmak.
2. Bir payı veya kısmını kendi adınıza diğer sahiplere veya şirket sahiplerine satmak. Temelde şirket sahipleri, hariç tutulan bir katılımcının payını veya payının bir kısmını yetkili sermayedeki paylarının büyüklüğü ile orantılı olarak satın alma öncelikli hakkına sahiptir. Başka bir usulde, katılımcıların genel kurulu sırasında oybirliğiyle alınacak bir kararla bir payı satabilirsiniz. Örneğin genel kurul, payın sahiplerinden birine satılmasına karar verebilir.
3. Şirket sahiplerinin oybirliğiyle alacağı kararla şirket tarafından iktisap edilen pay veya kısmı ücretsiz olarak devredilebilir ya da yönetim kurulu üyelerine ve/veya şirket çalışanlarına satılabilir. 

Aşama 4. Payın üçüncü kişilere satılması

Diğer sahipler eski sahibin payını şirketten satın almayı reddettiğinde, şirket payı yeni sahip veya sahiplerine satabilir. Yalnızca ana sözleşmenin böyle bir satışı yasaklamadığını kontrol etmek gerekir.

Aşama 5. Yetkili sermayenin azaltılması

Şirketin katılımcının payını iktisap etmesinden sonraki bir yıl içinde bu pay satılmamış veya dağıtılmamışsa, şirketin yetkili sermayesini azaltma aşamasına geçilmelidir. 

Aşama 6. Ana Sözleşme değişiklikleri

Yetkili sermayedeki pay dağılımındaki değişiklik nedeniyle şirketin ana sözleşmesi tadil edilmelidir.

Her aşama, katılımcıların genel kurulu sırasında oybirliğiyle alınan bir kararla resmileştirilir.

Ortak, pay taahhüdünü tam olarak yerine getirmediğinde

Şirketin sahiplerinden biri pay taahhüdünü tam olarak yerine getirmemiş olabilir. Bu durumda katılımcı, payın geri kalan kısmını öngörülen süre içinde ödemediğinde şu seçenekler mümkündür:

1. Sahibinin katkıda bulunduğu kısmı, şirket ona gerçek maliyeti üzerinden iade etmelidir. 
2. Diğer sahiplerin onayıyla kendisine, katkıda bulunduğu payın bir kısmının gerçek değerine karşılık gelen mülk verilebilir.
3. Şirketin ana sözleşmesinde veya katılımcılar genel kurulunun kararında, katılımcı tarafından yetkili fona yapılmayan katkı kısmıyla orantılı olarak şirketin yetkili fonundaki payın şirkete geçeceği öngörülebilir.
4. Şirketin sahiplerinden biri, şirketin yetkili sermayesine katkıda bulunduğu payın bir kısmını diğerine veya diğer sahiplere ya da üçüncü bir şahsa satabilir.

Sizin için ne yapabiliriz?

Şirket sahiplerinden birinin yetkili sermayedeki pay taahhüdünü ana sözleşmede belirtilen süre içinde veya şirketin tescil tarihinden itibaren 12 ay içinde yerine getirmediği durumlarda yardımcı oluyoruz.

Çalışanlarımız şirketler hukuku alanında deneyimli uzmanlardır. Şu hizmetleri sunmaktayız: 

• Yetkili sermayeye payların konulmasına ilişkin takvim süreleri konusunda danışmanlık yapmak.
• Ödenmeyen payın (payın kısmının) elden çıkarılması hususunda şirketiniz için bir strateji geliştirmek.
• Yetkili sermayedeki katkıda bulunulmayan payın elden çıkarılmasına ilişkin genel kurulda karar alınması için bir belge paketi hazırlamak.
• Şirketiniz tarafından kabul edilen yetkili sermayedeki payın elden çıkarılması sürecine eşlik etmek.
• Devlet kurumları nezdinde menfaatlerinizi temsil etmek.

Bizimle İletişime Geçin 

Bir katılımcının yetkili sermayeye pay katkısında bulunmaması durumunda şirketin stratejisine ilişkin herhangi bir sorunuz varsa, memnuniyetle size yardımcı oluruz! Şirketler hukuku alanındaki uzun yıllara dayanan deneyimimiz her türlü uyuşmazlığı çözmenizde size yardımcı olacaktır.
İletişim için telefon ve e-posta seçenekleri kullanımınıza sunulmuştur:

• +375 29 505 10 51 (WhatsApp/Telegram/Viber);
• info@ambylegal.by.